İçeriğe atla
Kopa® Danışmanlık TEŞHİS GÖRÜŞMESİ

← Teklife dön — AI Masası nedir, ne vaat eder, ne vaat etmez

Şekil 02 Olgunluk merdiveni · L0'dan L4'e

Strateji danışmanlığı

Firmanız hangi basamakta? Önce bunu ölçün.

Beş basamağın ölçütlerini gör

Basamağı söz değil, kayıt belirler.

Üç sorunun cevabı da şirketinizde zaten duruyor: fatura, tarif sayfası, karar defteri.

BasamakKullanımFaturaTarifKayıt
Üç soruda yerinizi bulun

1Bu ay AI için şirket adına bir fatura ödendi mi?

Ödenmediyse ama kullanılıyorsa L1'desiniz — resmî abonelik ile kişisel kullanım makasının sizdeki hâli.

2Geçen ayın raporu, onu yapan kişi olmadan bu ay aynı şekilde çıkar mı?

Hayırsa L2, evetse L3. Ayırt edici olan araç değil, tariftir.

3AI çıktısı son çeyrekte bir karara girdi ve kayda geçti mi?

Girmediyse basamak yükselmez; girdiyse L3'ün üstündesiniz. Beyan basamak yükseltmez.

Üç soruyu yanıtlayın; basamağınız merdivende işaretlensin.

Merdivende bir basamağa dokunun; o basamağın belirtisi ve iki dış çerçevedeki karşılığı burada açılır.

Merdivenin iki dış çıpası ve dürüstlük kayıtları

L0-L4 bizim adlandırmamızdır; aşağıdaki iki sütun bağımsız ve birincil kaynaklardan gelen olgunluk çerçeveleridir. Eşleme bizim yorumumuzdur, o kaynakların iddiası değildir.

BasamakGözlemlenebilir işaretDört aşamalı kurumsal olgunlukDört kategorili küçük işletme taksonomisi
L0 — HabersizKurumsal hesap yok, kimse bilerek kullanmıyor; ama tedarikçi platformu üzerinden pasif kullanım var: farkında olmayan pay %83.Aşama öncesiAcemilerin pasif ucu
L1 — Bireysel kullanımÇalışan kendi hesabıyla kullanıyor, politika yok, fatura şirkette değil.Dene ve hazırlanAcemiler: gömülü araçlar, çevresel görevler
L2 — AraçsalBelirli bölümlerde noktasal araçlar, kurumsal hesap kısmen var, tarif yok.Pilot ve yetkinlik kurKâşifler: kendine özgü çözümler geliştiriyor
L3 — EntegreRapor tekrar üretilebilir: kaynak, sorgu ve kayıtlı istem bir tarif defterinde yazılı; çıktı bir karara giriyor.AI çalışma biçimleri geliştirOptimize edenler: birden çok aracı fonksiyonlar arasında bütünleştiriyor
L4 — AI-yerleşikSüreç AI'sız yürümüyor; ölçüm ritmi kurulu.AI'a hazır hâle gelŞampiyonlar: AI'ı operasyona ve stratejiye gömmüş

Neden bu iki çıpa: kurumsal modelin üçüncü aşamasının adı tezimizi birebir söylüyor — teknoloji değil, çalışma biçimi. İkinci çerçeve ise çalışan sayısı bandı küçük işletmelere özgü, resmî ve tarihli.

Dürüstlük kayıtları: birinci çerçevenin anketi 2022 sonbaharında yapıldı — üretken AI dalgasından önce; "bugün de böyle" denemez. İkinci kaynağın anketi ise temsili değil, bunu raporun kendisi yazıyor: katılımcılar dijital platform müşterileri.

Şekil 03 Üç ayrı ölçüm, aynı yön

AI yok sanılır; oysa kontrolsüz var.

Gölge kullanımın rakamlarını gör

Araç zaten şirketin içinde; eksik olan sahibi. Aşağıdaki her sayı birinci elden kaynağından alındı.

İnsan tarafı · gölge kullanım
%401

resmî abonelik satın aldığını söyleyen şirket

%90+

çalışanların düzenli kişisel AI kullandığı şirket

Aynı yöne bakan iki ölçüm daha: bilgi çalışanlarının %78'i kendi aracını işe getiriyor; çalışanların %54 onaysız araç kullanacağını söylüyor.

Sistem tarafı · farkında olunmayan kullanım
%17 farkında olan
%1004

OECD KOBİ anketinde katılımcıların tamamı bir platform üzerinden fiilen AI kullanıyor; farkında olan %17. AI iki yoldan içeride: çalışan getiriyor, tedarikçi zaten getirmiş.

Çözümün adresi · etkinin kaynağı
%67
%32
Örgütsel etkenler8Bireysel

Bildirilen AI etkisinin %67'si kültür, yönetici desteği ve yetenek uygulamalarından geliyor. Araç almak sonucu üretmiyor; örgüt üretiyor. Masa, o örgütün adıdır.

Türkiye'nin kendi makası: girişimlerde AI kullanımı %7,5 iken bireylerde üretken AI kullanımı %19,2, yükseköğretim mezunlarında %36,1; AI kullananların %33,8'i bunu mesleki amaçla kullanıyor. Çalışan, şirketinden önde.

Şekil 04 Aynı iş, iki yol
BUGÜN · KONTROLSÜZ AKIŞ Kişisel hesapFatura şirkette değil;kim ne kullanıyor yazılı değil Dışarı çıkan veriHangi veri buluta çıkıyor,kimse karar vermemiş Doğrulanmamış çıktıKontrol adımı yok;hata bulunsa bile kaydı yok aynı iş — farkı sahibi, kaydı ve kontrol adımı MASA İLE · KAYITLI AKIŞ 1Kurumsal hesapFatura şirkette;hangi veri çıkar, yazılı 2Tek kuyrukTalep sıraya girer;öncelik kuralı görünür, yazılı 3Tarif ve sayaçRapor tekrar üretilebilir;hata sayılır, süre ölçülür Üstteki akışta kimse yasağı çiğnemiyor — kural olmadığı için çiğnenecek bir şey de yok.
Şekil 06 12 birim, 12 ilk rapor

Her birimin ilk raporu.

On bir birimin ilk raporunu gör

Haftalık icra gününün gündemi ile masanın kuyruğu aynı listedir: her birimin gündem maddesi, masanın o birim için üreteceği ilk rapordur.

Bu listenin dürüstlük payı: senaryoda üç birim doksan günde rapor almadı — kalite, Ar-Ge ve lojistik. Verileri hazır olmadığı için kuyruğa girmediler; masanın onlara ilk çıktısı rapor değil, veri düzeni talebi oldu.

Kapsam ve neden sütunlarda süre / tutar yok

Kanıtlı departman kapsamımız 11 birimdir; yukarıdaki liste buna satınalmayı ekleyerek on ikiye çıkar ve farkı açıkça söyler. Bakım üretimle, ürün geliştirme Ar-Ge ile, ihracat dış ticaretle birleştirilmiştir.

Sütunlarda süre ve tutar yoktur. "İmalatçı bir işletme raporlara ne kadar ödüyor, ne kadar bekliyor" sorusunun hakemli ya da resmî bir kaynağı bulunamadı. O yüzden burada sektör ortalaması verilmez; o sayılar sizin envanterinizden çıkar.

Şekil 07 Doksan günün provası · kendi rakamınızla

Rakam sayfaya yazılmaz, sayfada hesaplanır.

Hesabın girdilerini kendin dene

Bu bir fiyat teklifi değil, bir prova. Kendi sayılarınızı yazın; sonuç aralık olarak anında yenilensin.

Girdi · örnek firmanın değerleri
örnek profiller — sektör ortalaması değil
Doksan günün sonunda · aralık olarak
İçeride üretilir hâle gelen
2 – 5
Senaryo
Hata bulunan rapor
sayaç
Ölçülür — tahmin edilmez
Motor ne yapar, ne yapmaz, nasıl okunur

Ne yapar: bugün kaç rapor istendiğini, ne kadar beklendiğini, dışarıya ne ödendiğini ve bir rapora kaç saat gittiğini alır; masanın kurulduğu bir doksan günde bunların nereye gidebileceğini hesaplar.

Ne yapmaz: söz vermez. Çıktıların hepsi senaryodur: bir modelin varsayımlarla ürettiği aralıklar. Girdiyi değiştirirseniz çıktı da değişir; ölçüm ancak sizin sayacınızda doğar.

Nasıl okunur: dört sayı karar için yeter. "Bekleme" kısalıyor mu, "dış rapor giderinde azalma" ne kadar, "serbest kalan kişi-saat" kaç saat, ve onun bedeli olan "kontrol adımına giden kişi-saat" kaç saat götürüyor. Dördüncüsü oradadır: doğruluğun bir maliyeti vardır ve onu kazançtan düşeriz.

Hangi karara girer: üç sorunun cevabını verir — masayı kurmaya değer mi, ilk doksan günde hangi birimden başlanmalı, ve dışarıdan alınan raporların hangisi içeride üretilebilir. Cevaplar teklif değil, teşhis görüşmesinin gündemidir.

Doğruluk sayıya çevrilmez. Model bir doğruluk yüzdesi üretmez; kontrol adımında yakalanan hata adet olarak sayılır ve masanın sayacında ay ay tutulur. Ön-yüklü değerler kurgusal firmanın teşhis girdileridir, sektör ortalaması değildir.

Şekil 08 Her yeni rapor bir öncekinden neden daha kolay

Neden ikinci rapor birinciden ucuzdur.

Maliyetin neden düştüğünü oku

Asıl kazanç doksan günde değil, sonrasında başlar; ve birikir. Masa bir yazılım gideri değil, bir kalıp yatırımıdır.

1
Birinci rapor pahalıdır.

Veri nerede, kim sahibi, hangi alan boş — hepsi ilk kez bulunur. Zamanın çoğu rapora değil, ortalığı toplamaya gider.

2
İkincisi aynı zemini devralır.

Kaynak bağlantısı, veri sınıfı kararı, kontrol adımı ve sahibi zaten yazılıdır. Tarif defteri bunları taşır.

3
Üçüncüsü tarifleri birleştirir.

Satış ile üretimin aynı dönemi aynı tanımla okuması iki ayrı rapor değil, tek bir sorudur.

n
Sonraki her rapor daha hazır girer.

Kapasite artmaz; işin hazırlık payı azalır. Aynı ekip aynı sürede daha çok soru cevaplar.

yüksek düşük hazırlık payı kurulum bir kez 1. rapor 2. 3. 4.5.n. Okuma şeması — ölçülmüş değer değil. Doğrulaması tek yerden gelir: sayaç.
Bu bölüm yorumdur, ölçüm değildir

Masayı bir yazılım gideri gibi değil, bir kalıp hanesi gibi okumak gerekir: kurulum bir kez, tarif her rapor tipi için bir kez, sonrası tekrar. Sayfanın başındaki makas da bunu söylüyordu — büyük şirketi öne geçiren şey daha iyi araç değil, aynı işi ikinci kez yaparken ucuzlatan kurulumdur.

Yukarıdaki dört madde bizim saha okumamızdır; onları doğrulayan bir dış ölçüm göstermiyoruz ve bir birikim oranı da vaat etmiyoruz. Doğrulaması tek yerden gelir: sayaç. Rapor başına bekleme günü ve kişi-saat ay ay düşüyorsa tarif çalışıyordur, düşmüyorsa tarif yazılmamıştır.

(Masanın beş parçası bölümünde geçen iki kaynaklı bulgu — ölçeklenmenin asıl engelinin öğrenme olması ve kazancın en çok deneyimsizde birikmesi — bu okumayla aynı yöne bakar, ama onu kanıtlamaz.)

Şekil 09 Firma analiz raporundan dört sayfa

Masanın çıktısı böyle görünür.

Örnek raporun sayfalarını gör

Doksan günün sonunda hesap paneli ve yol planı neye dönüşür? Dört gerçek sayfa — örnek firmanın kurgusal verisiyle.

s. 1 / 46
Kapak · raporun kimlik bilgileri
s. 4 / 46
Karar panosu · altı alanın durumu
s. 29 / 46
Bölüm 5 — Teşhis
s. 38 / 46
Yol tablosu · 24-ay ufkunda hamle sırası

Dört sayfa, yayımlanmış firma analiz raporundan alınmıştır; örnek firmanın kurgusal verisiyle üretildi. Belgenin 46 sayfasını görün →

Perde III · Şekil 10 Bir masanın doksan günü

Beş belge, tek ölçü.

Beş belgenin takvimini gör

Bir masanın işe yaradığı sıfatlarla değil, belgelerle anlaşılır. Beş belge sırayla okunur; sonuncusunda önce ve sonra yan yana durur.

Meşehan Mobilya · kurgusal örnek firma · senaryo · varsayımlar açık — bu firma anlatı için kurgulanmıştır, gerçek bir şirketi temsil etmez. Bu bölümdeki hiçbir sonuç ölçülmüş kipiyle anlatılmaz; o kip yalnız kendi masamızın makine kayıtları için ayrılmıştır.

Şekil 11 Kendi kayıtlarımız

Kendi masamız.

Kendi masamızın sayımını gör

"Ölçülmüş" sözünü bu sayfada yalnız burada kullanıyoruz. Her satır kendi kayıtlarımızdan okundu; dipnot yerine, okuyan komut.

Ölçülmüş
101
sayfa · sektör raporu hacmi

Ölçüm: sayfa sayısı, onaylı belgenin kendisinden okundu.

Ölçülmüş
10
dosya · nesir yapısı

Ölçüm: üretim hattındaki kapı betiklerinin sayımı.

Ölçülmüş
216
kontrol · bu sitenin tasarım kapısı

Ölçüm: kapının kendi öz-testi; her yayın öncesi koşar.

Neden bu tabloya tahmin eklenmez

Sizden istediğimiz disiplini kendimize uyguluyoruz: kendi üretim hattımız, masanın kendi üzerinde çalıştırılmış hâlidir. Tarif defterinin bizdeki karşılığı üretim izidir, kontrol adımının karşılığı kalite kapısı dosyalarıdır, sayacın karşılığı kapının öz-testidir.

Karıştırmamak için: hizmet envanterimizden gelen sayılar — sektör raporunun bölüm sayısı, firma istihbarat dosyasının sayfa aralığı — envanter sınıfındadır, ölçülmüş değildir. Envanter "bizde ne var"ı söyler; ölçülmüş "bu üretim ne kadar sürdü"yü. Bu tabloya tahmin ya da yuvarlanmış rakam eklenmez; yeni sayaç ancak ölçüm komutuyla birlikte girer.

Masa nasıl bozulur — üç bozulma, üç panzehir, üç belirti
Şekil 12 Masa nasıl bozulur
BozulmaPanzehirBelirti
Bilet masasına dönüşmeMasa bilgi işlemin yanındadır, içinde değil; kuyruk yalnız rapor ve analiz talebi alır.Kuyruktaki maddelerin yarısından fazlası tek seferlik ve teknik.
SahipsizlikTek isim, yazılı zaman payı, genel müdüre doğrudan raporlama.Tarif defterine üç haftadır sayfa eklenmemiş.
Pilot tuzağıPilot değil kuyruk. Gösterişli bir deneme yapılır, üretime hiç geçmez.Doksan gün geçti, tarif defteri hâlâ boş.

Dış kanıt bunun istisna değil kural olduğunu söylüyor: 300'den fazla kurumsal girişimin taramasında kuruluşların %95'i sıfır getiri bildirmiş; kurumsal sınıf araçlarda üretime ulaşan oran %5.

Kaynak defteri — 36 kaynak, her biri üç tarihli

Her kaynak üç tarihlidir: ölçüm dönemi, yayın tarihi ve bizim eriştiğimiz tarih. Ölçüm dönemi yayın tarihinden ayrı yazılır ki okur kaynağı kendisi yaşlandırabilsin. İkincil aktarımla gelen ve birincil metni doğrulanamayan sayılar bu sayfaya alınmadı.

  1. The GenAI Divide: State of AI in Business 2025, bol. 3.3 The Shadow AI Economy. MIT NANDA, yayın: 2025-07, ölçüm dönemi: 2025-01 – 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://cloudelligent.com/wp-content/uploads/2026/02/v0.1_State_of_AI_in_Business_2025_Report.pdf
  2. 2024 Work Trend Index Annual Report. Microsoft + LinkedIn, yayın: 2024-05-08, ölçüm dönemi: 2024-02-15 – 2024-03-28. Erişim: 2026-09-05. https://www.microsoft.com/en-us/worklab/work-trend-index/ai-at-work-is-here-now-comes-the-hard-part
  3. BCG AI at Work 2025 — Momentum Builds, But Gaps Remain (Third Edition). Boston Consulting Group, yayın: 2025-06-26, ölçüm dönemi: 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://web-assets.bcg.com/fd/0d/bcc5dfae4cbaa08c718b95b16cf5/ai-at-work-2025-slideshow-june-2025-edit-02.pdf
  4. SME Digitalisation for Competitiveness: 2025 OECD D4SME Survey. OECD, yayın: 2025, ölçüm dönemi: 2024 4. ceyrek. Erişim: 2026-09-05. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/networks/oecd-digital-for-smes-global-initiative/D4SME-2025-Policy-Highlights.pdf
  5. Yapay Zekâ İstatistikleri, 2025 (Haber Bülteni, Sayı: 57945). TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu, yayın: 2025-10-01, ölçüm dönemi: 2025. Erişim: 2026-09-05. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapay-Zeka-Istatistikleri-2025-57945
  6. Yapay Zekâ İstatistikleri, 2025 — bireylerde üretken AI kullanımı. TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu, yayın: 2025-10-01, ölçüm dönemi: 2025. Erişim: 2026-09-05. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapay-Zeka-Istatistikleri-2025-57945
  7. Yapay Zekâ İstatistikleri, 2025 — kullanım amacı (bireyler). TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu, yayın: 2025-10-01, ölçüm dönemi: 2025. Erişim: 2026-09-05. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapay-Zeka-Istatistikleri-2025-57945
  8. 2026 Work Trend Index Annual Report. Microsoft + LinkedIn, yayın: 2026-05-05, ölçüm dönemi: 2026-02-18 – 2026-04-20. Erişim: 2026-09-05. https://www.microsoft.com/en-us/worklab/work-trend-index/agents-human-agency-and-the-opportunity-for-every-organization
  9. IBM Study: CEOs are Reshaping C-suite Roles for the AI Era. IBM Institute for Business Value, yayın: 2026-05-04, ölçüm dönemi: 2026-02 – 2026-04. Erişim: 2026-09-05. https://www.prnewswire.com/news-releases/ibm-study-ceos-are-reshaping-c-suite-roles-for-the-ai-era-302760745.html
  10. IBM Study: CEOs are Reshaping C-suite Roles for the AI Era. IBM IBV / Oxford Economics, yayın: 2026-05-04, ölçüm dönemi: 2026-02 – 2026-04. Erişim: 2026-09-05. https://www.prnewswire.com/news-releases/ibm-study-ceos-are-reshaping-c-suite-roles-for-the-ai-era-302760745.html
  11. Yapay Zekâ İstatistikleri, 2025 — kullanmama nedenleri. TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu, yayın: 2025-10-01, ölçüm dönemi: 2025. Erişim: 2026-09-05. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapay-Zeka-Istatistikleri-2025-57945
  12. BCG AI at Work 2025. Boston Consulting Group, yayın: 2025-06-26, ölçüm dönemi: 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://web-assets.bcg.com/fd/0d/bcc5dfae4cbaa08c718b95b16cf5/ai-at-work-2025-slideshow-june-2025-edit-02.pdf
  13. 2025 Work Trend Index Annual Report. Microsoft + LinkedIn, yayın: 2025-04-23, ölçüm dönemi: 2025-02-06 – 2025-03-24. Erişim: 2026-09-05. https://www.microsoft.com/en-us/worklab/work-trend-index/2025-the-year-the-frontier-firm-is-born
  14. Kanonik hizmet envanteri — çalışma ritmi (yoğun fazda haftalık icra günü, süreklilik fazında aylık bir gün). Kopa® Danışmanlık, yayımlanmamış iç belge, yayın: 2026-08-15, ölçüm dönemi: 2026-08-15 envanter durumu. Erişim: 2026-09-05.
  15. The GenAI Divide: State of AI in Business 2025. MIT NANDA, yayın: 2025-07, ölçüm dönemi: 2025-01 – 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://cloudelligent.com/wp-content/uploads/2026/02/v0.1_State_of_AI_in_Business_2025_Report.pdf
  16. Navigating the Jagged Technological Frontier (HBS WP 24-013). Harvard Business School, yayın: 2023-09, ölçüm dönemi: 2023. Erişim: 2026-09-05. https://mitsloan.mit.edu/sites/default/files/2023-10/SSRN-id4573321.pdf
  17. Kanonik hizmet envanteri — doksan/doksan/on iki çatısı. Kopa® Danışmanlık, yayımlanmamış iç belge, yayın: 2026-08-15, ölçüm dönemi: 2026-08-15 envanter durumu. Erişim: 2026-09-05.
  18. Navigating the Jagged Technological Frontier (HBS WP 24-013). Harvard Business School / BCG Henderson Institute, yayın: 2023-09, ölçüm dönemi: 2023. Erişim: 2026-09-05. https://mitsloan.mit.edu/sites/default/files/2023-10/SSRN-id4573321.pdf
  19. The GenAI Divide: State of AI in Business 2025. MIT NANDA, yayın: 2025-07, ölçüm dönemi: 2025-01 – 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://cloudelligent.com/wp-content/uploads/2026/02/v0.1_State_of_AI_in_Business_2025_Report.pdf
  20. BCG AI at Work 2025. Boston Consulting Group, yayın: 2025-06-26, ölçüm dönemi: 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://web-assets.bcg.com/fd/0d/bcc5dfae4cbaa08c718b95b16cf5/ai-at-work-2025-slideshow-june-2025-edit-02.pdf
  21. Generative AI at Work (NBER Working Paper 31161 / QJE 140(2):889-942, 2025). NBER — Erik Brynjolfsson, Danielle Li, Lindsey R. Raymond, yayın: 2023-04, ölçüm dönemi: 2020-11 – 2021-02 dagitimli saha (NBER WP 2023-04). Erişim: 2026-09-05. https://www.nber.org/papers/w31161
  22. Navigating the Jagged Technological Frontier (HBS Working Paper 24-013). Harvard Business School — Dell'Acqua ve ark., yayın: 2023-09, ölçüm dönemi: 2023. Erişim: 2026-09-05. https://mitsloan.mit.edu/sites/default/files/2023-10/SSRN-id4573321.pdf
  23. Kanonik hizmet envanteri — kanıtlı departman kapsamı (on bir birim). Kopa® Danışmanlık, yayımlanmamış iç belge, yayın: 2026-08-15, ölçüm dönemi: 2026-08-15 envanter durumu. Erişim: 2026-09-05.
  24. Kanonik hizmet envanteri — analiz çıktılarının hacmi. Kopa® Danışmanlık, yayımlanmamış iç belge, yayın: 2026-08-15, ölçüm dönemi: 2026-08-15 envanter durumu. Erişim: 2026-09-05.
  25. Yapay Zekâ İstatistikleri, 2025 — çalışan sayısı bandına göre girişimler. TÜİK — Türkiye İstatistik Kurumu, yayın: 2025-10-01, ölçüm dönemi: 2025. Erişim: 2026-09-05. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapay-Zeka-Istatistikleri-2025-57945
  26. 20% of EU enterprises use AI technologies. Eurostat, yayın: 2025-12-11, ölçüm dönemi: 2025. Erişim: 2026-09-05. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251211-2
  27. Enterprise AI Maturity Model (MIT CISR Research Briefing No. XXIV-12). MIT Center for Information Systems Research — Weill, Woerner, Sebastian, yayın: 2024-12-19, ölçüm dönemi: 2022-10 (anket) · 2022 finansallari. Erişim: 2026-09-05. https://cisr.mit.edu/publication/2024_1201_EnterpriseAIMaturityModel_WeillWoernerSebastian
  28. AI adoption by small and medium-sized enterprises — OECD discussion paper for the G7. OECD (CFE, ELS, STI direktorlukleri), yayın: 2025-12, ölçüm dönemi: 2025-12 (yayin) · vaka calismalari G7 ulkeleri. Erişim: 2026-09-05. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2025/12/ai-adoption-by-small-and-medium-sized-enterprises_9c48eae6/426399c1-en.pdf
  29. Enterprise AI Maturity Model (MIT CISR). MIT CISR — Weill, Woerner, Sebastian, yayın: 2024-12-19, ölçüm dönemi: 2022 finansallari. Erişim: 2026-09-05. https://cisr.mit.edu/publication/2024_1201_EnterpriseAIMaturityModel_WeillWoernerSebastian
  30. SME Digitalisation for Competitiveness: 2025 OECD D4SME Survey — Policy Highlights. OECD, yayın: 2025, ölçüm dönemi: 2024 4. ceyrek. Erişim: 2026-09-05. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/networks/oecd-digital-for-smes-global-initiative/D4SME-2025-Policy-Highlights.pdf
  31. 2026 Work Trend Index Annual Report — Agents, human agency, and the opportunity for every organization. Microsoft + LinkedIn, yayın: 2026-05-05, ölçüm dönemi: 2026-02-18 – 2026-04-20. Erişim: 2026-09-05. https://www.microsoft.com/en-us/worklab/work-trend-index/agents-human-agency-and-the-opportunity-for-every-organization
  32. SME Digitalisation for Competitiveness: 2025 OECD D4SME Survey. OECD, yayın: 2025, ölçüm dönemi: 2024 4. ceyrek. Erişim: 2026-09-05. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/networks/oecd-digital-for-smes-global-initiative/D4SME-2025-Policy-Highlights.pdf
  33. SME Digitalisation for Competitiveness: 2025 OECD D4SME Survey. OECD, yayın: 2025, ölçüm dönemi: 2024 4. ceyrek. Erişim: 2026-09-05. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/networks/oecd-digital-for-smes-global-initiative/D4SME-2025-Policy-Highlights.pdf
  34. BCG AI at Work 2025. Boston Consulting Group, yayın: 2025-06-26, ölçüm dönemi: 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://web-assets.bcg.com/fd/0d/bcc5dfae4cbaa08c718b95b16cf5/ai-at-work-2025-slideshow-june-2025-edit-02.pdf
  35. The GenAI Divide: State of AI in Business 2025. MIT NANDA (Challapally, Pease, Raskar, Chari), yayın: 2025-07, ölçüm dönemi: 2025-01 – 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://cloudelligent.com/wp-content/uploads/2026/02/v0.1_State_of_AI_in_Business_2025_Report.pdf
  36. The GenAI Divide: State of AI in Business 2025. MIT NANDA, yayın: 2025-07, ölçüm dönemi: 2025-01 – 2025-06. Erişim: 2026-09-05. https://cloudelligent.com/wp-content/uploads/2026/02/v0.1_State_of_AI_in_Business_2025_Report.pdf